Những công đoạn làm chiếc lọng dù truyền thống

Chiếc lọng dù ngày nay không được sử dụng rộng rãi như trước nhưng ở Việt nam vẫn có những làng nghề làm lọng dù. Chúng ta vẫn giữ được truyền thống của ông cha ta để lại, giữ lại nét đẹp của truyền thống văn hóa cổ xưa, góp phần vào nền văn hóa nước ta thêm giàu đẹp. Bài viết sau sẽ chia sẻ về những công đoạn làm chiếc lọng dù truyền thống.

 

Sự xuất hiện của làng nghề vọng ở Việt nam

Xuất phát từ các nước Trung Đông, chiếc lọng đã được du nhập về việt nam và đã trở thành truyền thống dân gian đẹp của nước ta.

Nghề khiến cho lọng ở nước ta khởi đầu từ thời Lê – Mạc, ông tổ nghề khiến cho Lọng là Lê quang đãng Hành. Lọng được gọi là dù thần hay dù quan. Ngày xưa, việc chuyển di hằng ngày hay công cán của vua quan đều sử dụng lọng. Tùy theo cấp bậc của quan mà chuyến đi công cán sẽ được bố trí bao nhiêu lọng và mang màu sắc gì. Vua thì đi 4 lọng vàng, hoàng tử đi 4 lọng đỏ hay tía, các quan từ tuần vũ, đề phủ trở lên được đi 4 lọng xanh…mỗi cây lọng còn với chất liệu và được điểm trang khác nhau tùy theo mỗi chức quan. ví dụ: Lọng của vua sở hữu gắn thêm 28 bông bèo, khiến cho bằng chỉ bào lấy từ bẹ lá cây thơm hoặc bằng bông nhuộm ngũ sắc, sâu chỉ thả lòng thòng dài rồi cột thắt vào nan lọng, chóp lọng bằng bạc màu vàng, cán bằng gỗ sơn son. Lọng của hoàng tử với 20 bông bèo, chóp lọng bằng màu thau mạ vàng, cán gỗ sơn son. Lọng của những tuần phủ, đề đốc trở lên có 16 bông bèo, chóp lọng bằng thiếc mạ bạc, cán tre quét sơn màu cánh gián…

Với những làng nghề truyền thống làm lọng, những chiếc lọng vẫn được ra đời để phục vụ cho các chùa chiền, lễ hội dân gian không thể thiếu trong nét văn hóa của nước việt nam, nếu thiếu nó sẽ mất đi một phần bản sắc dân tộc.

Cách làm ra một chiếc lọng dù

Chúng tôi đã đến tận nơi các làng nghề và được các nghệ nhân chia sẻ cách làm lọng. Để làm được một cái lọng phải mất từ 12-15 ngày công tỉ mỉ, chăm chỉ qua nhiều công đoạn.

– Trước tiên, để khiến cho thân lọng dù cần chọn một cây tre đực tuyến đường kính khoảng 5cm, chiều cao khoảng 2m, phơi khô đánh bóng. Tiếp theo lấy 1 khúc gỗ mít nhân tiện thành hình khối mang con đường kính 10cm, rỗng ruột gọi là “gen”, trên đầu khối gen xẻ ra 46 hoặc 48 các con phố sâu, không được lẻ.
– Tiếp theo là cây chống được làm từ những nan tre, cây dài khoảng 30cm sở hữu 20 lỗ khoan, cây ngắn khoảng 20cm sở hữu 16 lỗ khoan, các cây chống này xếp xen kẽ dài ngắn vào khối gen ở trên.
– Tiếp tục là cây khung, cũng giống như cây chống nhưng dài hơn và được uốn cong 1 đầu, sở hữu 8 lỗ mạng và 1 lỗ cuối để kết nối có cây chống. Sau khi lắp ráp xong thành hình giống loại dù, bán kính của sườn lồng phải bằng một,2m để tiện dụng cho việc phủ áo lên trên.
– Quá trình khó nhất và đã tạo nên trị giá thật sự cho cây lọng là phần thêu. Nghệ nhân phải chọn được 7 màu len phù hợp để phối màu đan len. Lọng chia khiến cho 5 tầng, trước tiên là giăng kiên, đan lên xuống hỗ tương phổ quát lần theo 1 quy luật nhất thiết để đáp ứng hình mũ địa tạng.
– Tiếp theo là đan chéo hạt cườm mang màu len nổi trội rực nhóc. Phần đan lát chả đòi hỏi sự khéo léo, người thợ phải với kĩ thuật điêu luyện. Lát chả đan thành hình chữ nhật rõ ràng và đều nhau, phải biết phối màu len hài hòa để tránh sự cầu kì và giữ sắc thái trọng thể.
– Không những thế, giao điểm của cây chống và cây khuông được đan thành hình màng nhện một phương pháp tỉ mỉ, ko được sai sót. mạng nhện phải kín, hạn chế để lộ những giao điểm giữa chống và sườn cùng lúc khiến cho cho cây lọng phát triển thành vuông vức

Trên đây là bài viết đã chia sẻ những công đoạn làm chiếc lọng dù truyền thống. Như những người xưa cho biết nếu ngủ mộng mị thấy dòng lọng ấy chính là điềm lành: nằm mơ thấy mình đang kết lọng là điềm lành, Thấy mình che lọng trắng là phát tài lớn.Thấy lọng che cho mình làm bằng lông chim là điềm được của bất ngờ.

Leave a Reply